Francais | English | Espanõl

Peinture chinoise

Un article de Wikivisual, l'encyclopédie libre.

Note : Cette page contient des caractères chinois en graphie traditionnelle ou simplifiée ainsi que leur transcription en pinyin. Voyez l’aide sur Unicode ou testez votre navigateur si l’affichage est incohérent.

La peinture chinoise classique est denommée en chinois 中国画 zhōngguó huà, peinture chinoise, ou 国画 guó huà, peinture du pays, en opposition à la peinture chinoise d'inspiration occidentale apparue au XIXe siècle. On peut la considérer comme une branche autonome de la calligraphie chinoise, dont elle partage le medium, fondé sur les quatre trésors du lettré : pinceau chinois, bâton d'encre, pierre à encre (pour moudre la pierre à encre et la mélanger à de l'eau) et papier de riz.

Elle se distingue d'autres genres de peinture chinoise, par exemple la peinture de fresques bouddhiques des cavernes de Dunhuang.

La peinture chinoise classique est constituée d'un ensemble de styles typiques de l'extrême-orient, et qui sont à l'origine des techniques de peintures que l'on trouve aussi en Corée et Japon.

Sommaire

[modifier] Les genres en peinture chinoise

[modifier] En fonction du contenu

  • peintures de fleurs et oiseaux (花鸟画 huā niǎo huà)
  • peintures de paysages (山水画 shān shuǐ huà)
  • peintures de gens (人物画 rén wù huà)

[modifier] En fonction de la technique

[modifier] Histoire de la peinture chinoise

La peinture chinoise classique n'a émergé qu'après l'essor de la calligraphie chinoise sur papier de riz, dont elle est pour ainsi dire intégralement issue.

La peinture de paysages constitue le genre le plus "noble" de la peinture chinoise classique, ou s'y trament les conceptions micro et macro-cosmiques chinoises de l'univers. Ce n'est pas un art figuratif d'après modèle, mais plutôt le précipité de l'état d'esprit du peintre, qui se met au travail non sans avoir préalablement visité la montagne dépeinte.

Dans le cas de la peinture de paysages - "montagne et eau" en chinois, l'harmonie des éléments yin et yang, le jeu des consistances atmosphériques, des strates géologiques, des textures rendues en noir et blanc, ont pour fondement une appropriation expressionniste de la nature très éloignée de la mimésis, ou imitation formelle, de l'esthétique occidentale.

La conception confucéenne du monde transparaît également dans la peinture de paysages, ou les figures ou constructions humaines apparaissent en taille très réduite, située dans un cadre cosmologique complet.

Seules les peintures ayant pour sujet des végétaux, animaux ou humains introduisent ouvertement la couleur dans la peinture ; le thème des lettres en méditation ou en réunion (par exemple, les Sept sages de la forêt de bambou), ou encore du saint, sont des thèmes particuliers de ces peintures. Certains peintres sont spécialisés dans un thème en particulier : la peinture de chevaux (Xu Beihong ou Jupeon en français), de bambous, voire de crevettes.

Ce n'est que tardivement que des poèmes ou épitaphes ont été rajoutés directement sur les peintures, en particulier de paysages. Les œuvres les plus célèbres se caractérisent également par le nombre de sceaux à l'encre rouge désignant la liste des empereurs les ayant possédés au sein de la collection impériale, dont le destin a conduit la plus grande partie au Musée National du Palais de Taipei, Taiwan, suite à l'exil de l'armée du Guomindang.

La représentation de l'espace chinois, rejetant la perspective en point de fuite, a toutefois adopté dans les derniers siècles des representations de l'espace trigonométrique, notamment pour la représentation de villes.

[modifier] Maîtres de la peinture chinoise (中国画家 zhōngguó huàjiā)

pinyin Wade-Giles Nom en sinogrammes traditionnels Nom en sinogrammes simplifiés Dates Notes
An Zhengwen Dynastie Ming
Biān Jǐngzhāo Pien Ching-chao 邊景昭 边景昭 Dynastie Ming
Biān Shòumín Pien Shou-min 邊壽民 边寿民 1684-1752
Bian Wenyu 1627-1671, dynastie Ming
Cao Buxing Ts'ao Pu-hsing 曹不興 曹不兴 IIIe siècle
Cao Zhibai Ts'ao Chih-pai Dynastie Yuan
Chén Chún Ch'en Ch'un 陳淳 陈淳 1483 - 1544
Chen Daofu Ch'en Tao-fu Dynastie Ming
Chén Hóngshòu Ch'en Hung-shou 陳洪綬 陈洪绶 1598 - 1652
Chén Jìrú Ch'en Chi-ju 陈继儒 陳繼儒 1558-1639
Chen Lin Ch'en Lin Dynastie Yuan
Chen Mei actif 1726 - 1736 Dynastie Qing
Cheng Jiasui Ch'eng Chia-sui Dynastie Ming
Chéng Zhèngkuí Ch'eng Cheng-k'ui 程正揆 程正揆 16041670
Chéng Suì Ch'eng Sui 程邃 程邃 1605-1691
Chóu Yīng 仇英 Dynastie Ming
Cuī Zǐzhōng Ts'ui Tzu-chung 崔子忠 崔子忠 Dynastie Ming [1] (Chinois)
Dài Jìn Tai Chin 戴進 戴进 1388-1462
Dai Xi Tai Hsi 1801-1860
Dèng Shírú Teng Shih-ju 鄧石如 邓石如 Dynastie Qing
Dīng Guānpéng Ting Kuan-p'eng 丁觀鵬 丁观鹏 Dynastie Qing
Ding Yunpeng Ting Yün-p'eng 丁云鵬 丁云鹏 1547-?
Dǒng Qíchāng Tung Ch'i-ch'ang 董其昌 董其昌 1555-1636
Dǒng Yúan Tung Yüan 董源 董源 c.934 - c.962
Du Jin Tu Chin Dynastie Ming
Du Qiong Tu Ch'iung 1396 - 1474, dynastie Ming
Fan Qi Fan Ch'i Dynastie Qing
Fāng Cóngyì Fang Ts'ung-i 方從義 方从义 Dynastie Yuan
Fei Danxu Fei Tan-hsü Dynastie Qing
Fù Bàoshí Fu Pao-shih 傅抱石 傅抱石 1904 - 1965
Gai Qi Kai Ch'i 1774-1829
Gao Cen Kao Ts'en 高岑 高岑 Dynastie Qing
Gāo Fènghàn Kao Feng-han 高鳳翰 高凤翰 1683-1749
Gāo Kègōng Kao K'o-kung 高克恭 高克恭 1248-1310
Gāo Qípeì Kao Ch'i-p'ei 高其佩 高其佩 1660-1734
Gao Xiang Kao Hsiang 1688-1753
Gōng Xián Kung Hsien 龔賢 龚贤 1618-1689, dynastie Qing
Gù Ān Ku An 顧安 顾安 c.1289-?
Gu Fuzhen 1634 - après 1719, dynastie Qing
Gù Hóngzhōng Ku Hung-chung 顧閎中 顾闳中 c.910 - c.980
Gù Kǎizhī Ku K'ai-chih 顧愷之 顾恺之 c. 345-c. 406 nom d'artiste 长康 (Changkang); sobriquet 虎头

Lien externe sur Gu Kaizhi

Gu Hongzhong Ku Hung-Chung 顧閎中 顾闳中 c.937-c.975
Gu Zhengyi Ku Cheng-i Dynastie Ming
Guan Daosheng Kuan Tao-sheng Dynastie Yuan
Guō Xī Kuo Hsi 郭熙 郭熙 actif 960-1127
Hán Gàn Han Kan 韓幹 韩干  ? - 780
Hong Ren Hung Jen 1610-1664
Hou Maogong 1552-1620
Hú Jiéqīng Hu Chieh-ch'ing 胡絜青 1905-2001
Hu Zao Hu Tsao Dynastie Qing
Hua Yan Hua Yen 華喦 華喦 Dynastie Qing
Huáng Bīnhóng Huang Pin-hung 黃賓虹 黄宾虹 1864-1955
Huang Daozhou 1585 - 1646, dynastie Ming
Huang Ding Huang Ting Dynastie Qing
Huáng Gōngwàng Huang Kung-wang 黃公望 黄公望 1269-1354
Huang Ji XVe siècle, dynastie Ming
Huáng Quán Huang Chüan 黃荃 黄荃 903-965
Huang Shanzhou 1855-1919? , dynastie Qing
Huáng Shèn Huang Shen 黃慎 黄慎 1687-1772
Huang Xiangjian 1609-1673
Huang Yi 1744-1802, dynastie Qing
Jiāo Bǐngzhēn Chiao Ping-chen 焦秉貞 焦秉贞 1689-1726 [2], [3], [4], [5]
Jiǎng Tíngxí Chiang T'ing-hsi 蔣廷錫 蒋廷锡 1669-1732
Jin Nong Chin N'ung 金農 金农 1687-1764
Jīn Tíngbiāo Chin T'ing-piao 金廷標 金廷标 Dynastie Qing
Jū Cháo Chü Ch'ao 居巢 居巢 1811-1865
Ke Jiusi K'o Chiu-ssu Dynastie Yuan
Kūn Cán K'un Ts'an 髡殘 髡残 1612 - 1673, dynastie Qing
Lán Yīng Lan Ying 藍瑛 蓝瑛 1585-1664, dynastie Ming
Lěng Mèi Leng Mei 冷枚 冷枚 Dynastie Qing
? Li Cheng  ?  ? 919-967
Lǐ Fāngyīng Li Fangying 李方膺 李方膺 1695-1755
Lǐ Kàn Li K'an 李衎 1244-1320
Li Gonglin 1049-1106, dynastie Song du Nord
Li Liufang 1575-1629, dynastie Ming
Li Rongjin Li Jung-chin Dynastie Yuan
Lǐ Shàn Li Shan 李鱓 1686?-c. 1762
Li Shida 2ème moitié du XVIe siècle, Dynastie Ming
Li Shixing Li Shih-hsing Dynastie Yuan
Lǐ Táng Li T'ang 李唐 李唐 1047-1127
Li Zai Li Tsai Dynastie Ming
Liáng Kǎi Liang K'ai 梁楷 梁楷 actif 1127-1279
Lín Liáng Lin Liang 林良 林良 Dynastie Ming
Liu Jue Liu Chüeh Dynastie Ming
Lǚ Jì Lü Chi 呂紀 吕纪 1477-?
Lu Guang Lu Kuang Dynastie Yuan
Lù Zhì Lu Chih 陸治 陆治 1496 - 1577, Dynastie Ming
Luó Mù Lo Mu 羅牧 罗牧 1622-?
Luó Pìn Lo P'in 羅聘 罗聘 1733-1799
Luo Zhichuan Lo Chih-ch'uan Dynastie Yuan
Mǎ Wǎn Ma Wan 馬琬 马琬 Dynastie Yuan
Ma Yuanyu Ma Yüan-yü Dynastie Qing
Méi Qīng Mei Ch'ing 梅清 梅清 1623 - 1697, Dynastie Qing
Mi Fu Mi Fu 米芾 米芾 1051-1107
Mi Youren 1074-1153, dynastie des Song du Sud
Min Zhen Min Chen Dynastie Qing
Ni Duan actif au début du XVe siècle, Dynastie Ming
Ní Yuánlù Ni Yüan-lu 倪元璐 倪元璐 Dynastie Ming
Ní Zàn Ni Tsan 倪瓚 倪瓒 1301-1374, Dynastie Yuan
Pán Tiānshòu P'an T'ien-shou 潘天壽 潘天寿 1897-1971
Pú Huá P'u Hua 蒲華 蒲华 Dynastie Qing
Pǔ Rú Pu Ju 溥儒 溥儒 1887-1963 [6]
Qí Báishí Ch'i Pai-shih 齊白石 齐白石 1863-1957 [7]
Qian Du Ch'ien Tu 1763 - 1844, dynastie Qing
Qian Gu Ch'ien Ku 1508 - ? Dynastie Ming
Qián Xuǎn Ch'ien Hsüan 錢選 钱选 1235-1305
Qiú Yīng Ch'iu Ying 仇英 仇英 1505 - 1553, Dynastie Ming
Rèn Rénfā Jen Jen-fa 任仁發 任仁发 1254-1327
Rèn Xióng Jen Hsiung 任熊 任熊 1823-1857
Rèn Xūn Jen Hsün 任薰 任薰 1835-1893
Rèn Yí Jen I 任頤 任颐 1840-1896
Shao Mi Shao Mi Dynastie Ming
Shěn Quán Shen Ch'üan 沈銓 沈铨 1682-1760
Shen Shichong Shen Shih-ch'ung Dynastie Ming
Shěn Zhōu Shen Chou 沈周 沈周 1427-1509, dynastie Ming
Shèng Mào Sheng Mao 盛懋 盛懋 Dynastie Yuan
Sheng Maoye Sheng Mao-yeh Dynastie Ming
Shí Tāo Shih T'ao 石濤 石涛 1642-1707Yuan Ji
Song Maojin Sung Mao-chin Dynastie Ming
Song Xu Sung Hsü 1525 - après 1606, Dynastie Ming
Sun Junze Sun Chün-tse Dynastie Yuan
Sūn Kèhóng Sun K'o-hung 孫克弘 孙克弘 1533-1611
Sūn Lóng Sun Lung 孫隆 孙隆 Dynastie Ming
Táng Bó Hǔ 唐伯虎 Dynastie Ming[8]
Tang Di T'ang Ti Dynastie Yuan
Tang Yifen T'ang I-fen Dynastie Qing
Táng Yín T'ang Yin 唐寅 唐寅 1470-1523
Wáng Duó Wang Tuo 王鐸 王铎 1592-1652
Wang E Wang O Dynastie Yuan
Wáng Fú Wang Fu 王紱 王绂 1362 - 1416, Dynastie Ming
Wang Guxiang Wang Ku-hsiang Dynastie Ming
Wang Hui Wang Hui 1632 - 1717, Dynastie Qing
Wáng Jiàn Wang Jian 王鑒 王 鉴 1598-1677
Wáng Lǚ Wang Lü 王履 王履 1332-?
Wáng Miǎn Wang Mien 王冕 王冕 1287-1359
Wáng Méng Wang Meng 王蒙 王蒙 1308-1385
Wáng Shímǐn Wang Shih-min 王時敏 王时敏 1592-1680, dynastie Qing
Wang Shisen Wang Shih-sen Dynastie Qing
Wáng Wéi Wang Wei 王維 王维 701- 761
Wáng Wǔ Wang Wu 王武 王武 1632-1690
Wang Yi Wang I Dynastie Yuan
Wang Yuan Wang Yüan Dynastie Yuan
Wang Yun 1652 - après 1735, Dynastie Qing
Wang Yuanqi Wang Yüan-ch'i 1642 - 1715, Dynastie Qing
Wáng Xīmèng Wang Hsi-meng 王希孟 王希孟  ?-1120?
Wáng Zhènpéng Wang Chen-p'eng 王振鵬 王振鹏 Dynastie Yuan
Wén Bórén Wen Po-jen 文伯仁 文伯仁 1502-1575, dynastie Ming
Wen Jia Wen Chia Dynastie Ming
Wén Tóng Wen T'ung 文同 文同 1018-1079

Style name Yuke (与可)

Wén Zhēngmíng Wen Cheng-ming 文徵明 文徵明 1470-1559 [9], [10]
Wú Bīn Wu Pin 吳彬 吴彬 actif 1573 - 1627, Dynastie Ming
Wú Chāngshuò Wu Ch'ang-shuo 吳昌碩 吴昌硕 1844-1927
Wú Dàoxuán Wu Tao-hsan 吳道玄 吴道玄 685-758
Wú Hóng Wu Hung 吳宏 吴宏 Dynastie Qing
Wú Lì Wu Li 吴历 吳歷 1632-1718, dynastie Qing
Wu Shixian Wu Shih-hsien Dynastie Qing
Wu Wei Wu Wei Dynastie Ming
Wú Zhèn Wu Chen 吳鎮 吴镇 1280-1354
Wú Zuòrén Wu Tso-jen 吳作人 吴作人
Xi Gang Hsi Kang Dynastie Qing
Xià Chǎng Hsia Ch'ang 夏昶 夏昶 1388-1470
Xiàng Shèngmó Hsiang Sheng-mo 项圣谟 1597-1658
Xiang Yuanbian 1525-1590, dynastie Ming
Xiao Chen 1656- ?, dynastie Qing
Xiāo Yúncóng Hsiao Yün-ts'ung 萧云从 1596-1673, dynastie Qing
Xiè Shíchén Hsieh Shih-ch'en 谢时臣 1488-1567, dynastie Ming
Xie Sun Hsieh Sun Dynastie Qing
Xú Bēihóng Hsü Pei-hung 徐悲鴻 徐悲鸿 1895-1953
Xū Gǔ Hsü Ku 虛谷 虚谷 Dynastie Qing
Xú Wèi Hsü Wei 徐渭 徐渭 1521-1593
Xú Xī Hsü Hsi 徐熙 徐熙 937-975
Yan Hui Yen Hui Dynastie Yuan
Yán Lìběn Yen Li-pen 閻立本 阎立本  ?-673
Yang Jin Yang Chin Dynastie Qing
Yáng Wéizhēn Yang Wei-chen 楊維楨 杨维桢 Dynastie Yuan
Yao Tingwei Yao T'ing-wei Dynastie Yuan
Yao Yunzai Dynastie Ming
Yè Xīn Yeh Hsin 葉欣 叶欣 Dynastie Qing
Ye Cheng actif 1522 - 1566, Dynastie Ming
Yuan Jiang Yüan Chiang actif vers 1680 - 1730, Dynastie Qing
Yuan Yao Yüan Yao  ? - vers 1778, Dynastie Qing
Yun Shouping Yün Shou-p'ing 1633-1690
Yu Zhiding Yü Chih-ting 禹之鼎 禹之鼎 1647-1716
Zeng Jing Tseng Ching Dynastie Ming
Zha Shibiao Cha Shih-piao 1615-1698
Zhǎn Zǐqián Chan Tzu-ch'ien 展子虔 展子虔

581-618

Zhāng Dàqiān Chang Ta-ch'ien 張大千 张大千 1899-1983
Zhang Dunfu Dynastie Ming
Zhang Hong 1577 - après 1668, Dynastie Ming
Zhang Lu Chang Lu Dynastie Ming
Zhāng Sēngyáo Chang Seng-yao 張僧繇 张僧繇 502-557
Zhang Shunzi Chang Shun-tzu Dynastie Yuan
Zhāng Shūqí Chang Shu-ch'i 張書旂 1900-1957 [11]
Zhang Wo Chang Wo Dynastie Yuan
Zhāng Xuān Chang Hsüan 張萱 张萱  ?-? during 618-907
Zhang Yin Chang Yin Dynastie Qing
Zhāng Zéduān Chang Tse-tuan 張擇端 张择端 actif 960-1127[12]
Zhang Zongchang Chang Tsung-ts'ang 1686 - 1756, Dynastie Qing
Zhào Jí Chao Chi 趙佶 赵佶 Empereur Huizong, Dynastie Song (宋徽宗)
Zhào Mèngfǔ Chao Meng-fu 趙孟頫 赵孟頫 1254-1322
Zhao Yong Chao Yung Dynastie Yuan
Zhao Yuan Chao Yüan Dynastie Yuan
Zhào Zhīqiān Chao Chih-ch'ien 趙之謙 赵之谦 1829-1884
Zhao Zuo Chao Tso Dynastie Ming
Zhèng Xiè Cheng Hsieh 鄭燮 郑燮 1693-1765 Nom de cour Bǎnqiáo 板橋; lien ext : [13] (Chinois), [14]
Zhou Chen Chou Ch'en actif vers 1472 - 1535, Dynastie Ming
Zhou Ding XVe siècle ?, Dynastie Ming
Zhōu Fǎng Chou Fang 周昉 actif 960-1127
Zhou Hao 1685 - 1773, dynastie Qing
Zhou Wenjing Chou Wen-ching Dynastie Ming
Zhou Zhimian Chou Chih-mien Dynastie Ming
Zhū Dā Chu Ta 朱耷 朱耷 1626-1705également appelé Bā Dà Shān Rén 八大山人
Zhu Derun Chu Te-jun Dynastie Yuan
Zou Yigui Tsou I-kui Dynastie Qing
Zou Zhe Tsou Che Dynastie Qing

</div>

</div>

[modifier] Contemporains (近代 jìndài)

[modifier] Voir aussi


[modifier] Liens externes

Wikimedia Commons propose des documents multimédia sur les peintres chinois.


Image:David face.png Portail de l'histoire de l'art – Accédez aux articles de Wikipédia concernant l'histoire de l'art.
de:Chinesische Malerei

en:Chinese painting zh:中国画

Outils personnels