Metazoa (classification phylogénétique)
Un article de Wikivisual, l'encyclopédie libre.
[modifier] IntroductionCette page a pour objet de présenter un arbre phylogénétique des Metazoa, c'est à dire un arbre mettant en lumière les relations évolutives complexes (relations groupes ancestraux - groupes descendants) existantes entre les différents organismes vivants, ou taxa, constituant ce groupe. Du fait de ses méthodes nouvelles basées sur la biologie moléculaire, la phylogénie, science récente à l'origine de la classification phylogénétique du vivant, est en plein essort et parfois en contradiction avec l'ancienne classification classique, majoritairement basée, elle, sur des critères morphologiques et physiologiques. Aussi, certains points particuliers font parfois encore l'objet de débats au sein de la communauté scientifique. L'objectif, s'il y a lieu, est également de présenter ces derniers ici.
[modifier] Arbre phylogénétique simplifiéLe signe (+) renvoie à la classification phylogénétique du groupe considéré. └─o METAZOA │ ├─o Demospongia (+) ├─o Hexactinellida (+) ├─o Calcarea (+) │ └─o Eumetazoa │ ├─o Cnidaria (+) │ └─o Bilateria │ ├─o PROTOSTOMIA │ ├─o │ │ ├─o Plathelminthes (+) │ │ ├─o Mollusca (+) │ │ └─o Annelida (+) │ └─o │ ├─o Nematoda (+) │ └─o PANARTHROPODA │ ├─o Onychophora (+) │ ├─o Tardigrada (+) │ └─o │ ├─o Chelicerata │ └─o │ ├─o Myriapoda │ └─o PANCRUSTACEA │ ├─o Maxillopoda (+) │ ├─o Malacostraca (+) │ └─o Insecta (+) │ └─o DEUTEROSTOMIA ├─o Echinodermata (+) └─o Chordata ├─o Urochordata ou Tunicata (+) └─o Vertebrata └─o GNATHOSTOMATA (+)
[modifier] Arbre phylogénétique résuméLe signe (+) renvoie à la classification phylogénétique du groupe considéré. └─o Metazoa │ ├─o DEMOSPONGIA (+) ├─o HEXACTINELLIDA (+) ├─o CALCAREA (+) │ └─o Eumetazoa │ ├─o CNIDARIA (+) ├─o Ctenophora (+) ├─? Myxozoa (+) │ └─o Bilateria │ ├─o Acoela (+) │ ├─o Protostomia │ ├─o Lophotrochozoa │ │ ├─o │ │ │ ├─o ECTOPROCTA (+) │ │ │ └─o Brachiopoda (+) │ │ │ │ │ └─o Eutrochozoa │ │ │ │ │ ├─o ROTIFERA (+) │ │ │ │ │ └─o │ │ ├─o Entoprocta │ │ ├─o │ │ │ ├─o PLATYHELMINTHES (+) │ │ │ └─o Nemertea (+) │ │ │ │ │ ├─o MOLLUSCA (+) │ │ └─o ANNELIDA (+) │ │ │ └─o Cuticulata │ │ │ ├─? Gastrotricha │ │ │ └─o Ecdysozoa │ ├─o Introvertés │ │ │ │ │ ├─o NEMATODA (+) │ │ └─o Cephalorhyncha │ │ │ └─o Panarthropoda │ │ │ ├─o Onychophora (+) │ ├─o TARDIGRADA (+) │ │ │ └─o Euarthropoda │ │ │ ├─o CHELICERATA │ │ │ └─o Mandibulata │ │ │ ├─o MYRIAPODA │ │ │ └─o PANCRUSTACEA │ ├─o Remipedia │ ├─o Ostracoda │ ├─o Cephalocarida │ ├─o Maxillopoda (+) │ ├─o Branchiopoda │ ├─o Malacostraca (+) │ │ │ └─o Hexapoda │ ├─o │ │ ├─o Protura │ │ └─o Collembola (+) │ │ │ └─o INSECTA │ └─o Deuterostomia │ ├─o ECHINODERMATA (+) └─o ├─o Hemichordata (+) └─o Chordata │ ├─o UROCHORDATA ou Tunicata (+) │ └─o Myomerozoa ├─o Cephalochordata └─o Craniata ├─o Myxinoidea │ └─o Vertebrata ├─o Hyperoartia (+) └─o ├─o Conodonta (éteint) (+) └─o ├─o Pteraspidomorphi (éteint) (+) │ └─o GNATHOSTOMATA (+)
[modifier] Arbre phylogénétique développéLe signe (+) renvoie à la classification phylogénétique du groupe considéré. ─o Eucaryota ├─o Plantae └─o Unikonta └─o Opisthokonta ├─o Mycota └─o Choanobionta ├─o Choanozoa │ └─o Metazoa │ ├─? Placozoa │ ├─o Archaeocyatha (éteint) │ ├─o Anthocyathea (éteint) │ │ ├─o Anthomorphidae (éteint) │ │ └─o Somphocyathidae (éteint) │ ├─o Monocyathea (éteint) │ │ ├─o Archaeophyllidae (éteint) │ │ └─o Monocyathida (éteint) │ │ ├─o Monocyathidae (éteint) │ │ └─o Rhizacyathidae (éteint) │ └─o Archaeocyathea (éteint) │ ├─o Metacyathida (éteint) │ │ ├─o Archaeocyathidae (éteint) │ │ ├─o Pycnoidocyathidae (éteint) │ │ └─o Metacoscinidae (éteint) │ ├─o Acanthinocyathidae (éteint) │ ├─o Radiocyathidae ou Hetairacyathidae (éteint) │ ├─o Syringocnematidae (éteint) │ └─o Ajacicyathida (éteint) │ ├─o Ajacicyathidae (éteint) │ ├─o Dictyocyathidae (éteint) │ ├─o Bicyathidae (éteint) │ ├─o Ethmophyllidae (éteint) │ └─o Coscinocyathidae (éteint) │ ├─o DEMOSPONGIA (+) ├─o HEXACTINELLIDA (+) ├─o CALCAREA (+) │ └─o Eumetazoa ├─o Placozoa ├─? Vendobionta (éteint) │ ├─? Erniettamorpha ou Pteridiniidae (éteint) │ └─o Rangeomorpha (éteint) │ ├─o Rangeidae (éteint) │ └─o Charniidae (éteint) ├─o Trilobozoa (éteint) │ ├─o Tribrachididae (éteint) │ └─o │ ├─o Trilobozida (éteint) │ └─o Anabaritida (éteint) │ ├─o Angustiochreidae (éteint) │ └─o Anabaritidae (éteint) │ ├─o CNIDARIA (+) │ ├─o Ctenophora (+) ├─? Myxozoa (+) │ └─o Bilateria │ ├─o Orthonectida ou Plasmodigenea │ ├─o Rhopaluridae │ └─o Pelmatosphaeridae ├─o Acoelomorpha │ ├─o Nemertodermatida │ │ │ └─o Acoela (+) │ ├─o Protostomia │ ├─o Lophotrochozoa │ │ ├─o Lophophorata │ │ │ │ │ │ │ ├─o ECTOPROCTA (+) │ │ │ │ │ │ │ └─o Phoronozoa │ │ │ ├─o Phoronida │ │ │ └─o │ │ │ ├─? Tommotiida (éteint) │ │ │ │ ├─o Mitrosagophora (éteint) │ │ │ │ ├─o Coleolida (éteint) │ │ │ │ ├─o Hyolithelminthes (éteint) │ │ │ │ ├─o Paiutiida (éteint) │ │ │ │ ├─o Sabelliditida (éteint) │ │ │ │ └─o Volborthellida (éteint) │ │ │ │ │ │ │ └─o Brachiopoda (+) │ │ │ │ │ ├─? Myzostomida │ │ │ ├─o Myzostomidae │ │ │ ├─o Cystimyzostomidae │ │ │ ├─o Pulvinomyzostomidae │ │ │ ├─o Asteriomyzostomidae │ │ │ ├─o Mesomyzostomidae │ │ │ ├─o Protomyzostomidae │ │ │ └─o Stelechopidae │ │ ├─o Rhombozoa │ │ │ ├─o Heterocyemida ou Conocyemidae │ │ │ └─o Dicyemida │ │ │ ├─o Dicyemidae │ │ │ └─o Kantharellidae │ │ ├─o │ │ │ ├─o Chancelloriida (éteint) │ │ │ └─o Sachitida (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Siphogonuchitida (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Halkieriida (éteint) │ │ │ │ │ └─o Eutrochozoa │ │ ├─o Gnathifera │ │ │ ├─o Micrognathozoa │ │ │ ├─o Gnathostomulida │ │ │ │ ├─o Filospermoidea │ │ │ │ │ ├─o Haplognathiidae │ │ │ │ │ └─o Pterognathiidae │ │ │ │ └─o Bursovaginoidea │ │ │ │ ├─o Paucidentulidae │ │ │ │ ├─o Conophoralia ou Austrognathiidae │ │ │ │ └─o Scleroperalia │ │ │ │ ├─o Agnathiellidae │ │ │ │ ├─o Clausognathiidae │ │ │ │ ├─o Gnathostomariidae │ │ │ │ ├─o Rastrognathiidae │ │ │ │ ├─o Problognathiidae │ │ │ │ ├─o Onychognathiidae │ │ │ │ ├─o Mesognathariidae │ │ │ │ └─o Gnathostomulidae │ │ │ └─o Syndermata │ │ │ │ │ │ │ ├─o ROTIFERA (+) │ │ │ │ │ │ │ ├─o Acanthocephala │ │ │ └─? Cycliophora │ │ │ │ │ └─o Spiralia │ │ ├─o │ │ │ ├─o Cycliophora ou Symbiidae │ │ │ └─o Entoprocta │ │ │ ├─o Loxosomatidae │ │ │ └─o Coloniales │ │ │ ├─o Loxokalypodidae │ │ │ └─o Stolonata │ │ │ ├─o Pedicellinidae │ │ │ └─o Barentsiidae │ │ ├─o Parenchymia │ │ │ │ │ │ │ ├─o PLATYHELMINTHES (+) │ │ │ │ │ │ │ └─o Nemertea (+) │ │ │ │ │ ├─o Molluscamorpha │ │ │ ├─o Tullimonsterida (éteint) │ │ │ │ │ │ │ └─o MOLLUSCA (+) │ │ │ │ │ ├─o │ │ │ ├─o Hyolitha (éteint) │ │ │ │ ├─o Hyolithida (éteint) │ │ │ │ └─o Orthothecida (éteint) │ │ │ └─o Sipuncula │ │ │ ├─o Sipunculidae │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Phascolosomatidea │ │ │ │ ├─o Aspidosiphonidae │ │ │ │ └─o Phascolosomatidae │ │ │ └─o Golfingiiformes │ │ │ ├─o Themistidae │ │ │ ├─o Phascolionidae │ │ │ └─o Golfingiidae │ │ │ │ │ └─o Annelidamorpha │ │ ├─? Wiwaxia (éteint) │ │ └─o │ │ ├─? Canadia (éteint) │ │ │ │ │ └─o ANNELIDA (+) │ │ │ ├─? Chaetognatha │ │ ├─o Protoconodonta (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Paucijaculum (éteint) │ │ ├─o Onesia (éteint) │ │ └─o Sagittoidea │ │ ├─o Aphragmophora │ │ │ ├─o Bathybelidae │ │ │ ├─o Pterokrohniidae │ │ │ ├─o Pterosagittidae │ │ │ └─o Sagittidae │ │ ├─o Monophragmophora ou Heterokrohniidae │ │ └─o Biphragmophora │ │ ├─o Bathyspadellidae │ │ ├─o Spadellidae │ │ ├─o Krohnittellidae │ │ ├─o Krohnittidae │ │ └─o Eukrohniidae │ │ │ └─o Cuticulata │ │ │ ├─? Gastrotricha │ │ ├─o Macrodasyida │ │ │ ├─o Dactylopodolidae │ │ │ ├─o Lepidodasyidae │ │ │ ├─o Macrodasyidae │ │ │ ├─o Planodasyidae │ │ │ ├─o Thaumastodermatidae │ │ │ └─o Turbanellidae │ │ └─o Chaetonotida │ │ ├─o Multitubulatina ou Neodasyidae │ │ └─o Paucitubulatina │ │ ├─o Chaetonotidae │ │ ├─o Dasydytidae │ │ ├─o Dichaeturidae │ │ ├─o Neogosseidae │ │ ├─o Proichthydidae │ │ └─o Xenotrichulidae │ │ │ └─o Ecdysozoa │ ├─o Scalidophora │ │ ├─o │ │ │ ├─o Ancalagon (éteint) │ │ │ └─o Fieldia (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Markuelia (éteint) │ │ ├─o Palaeoscolecida (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Priapulida │ │ │ ├─o Tubiluchidae │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Maccabeidae │ │ │ └─o Priapulidae │ │ └─o │ │ ├─o Loricifera │ │ └─o Kinorhyncha │ │ ├─o Homalorhagida │ │ │ ├─o Pycnophyidae │ │ │ └─o Neocentrophyidae │ │ └─o Cyclorhagida │ │ ├─o Cateriidae │ │ ├─o Semnoderidae │ │ └─o Cyclorhagae │ │ ├─o Echinoderidae │ │ └─o Centroderidae │ ├─o Cribricyathea (éteint) │ │ ├─o Conoidocyathida (éteint) │ │ ├─o Cribricyathida (éteint) │ │ └─o Vologdinophyllida (éteint) │ ├─o Thylacocephala (éteint) │ │ ├─o Concavicarida (éteint) │ │ └─o Conchyliocarida (éteint) │ ├─o Machaeridia (éteint) │ │ ├─o Hercollepadida (éteint) │ │ └─o Turrilepadida (éteint) │ └─o │ ├─o Introvertés │ │ ├─o Nematozoa │ │ │ │ │ │ │ ├─o NEMATODA (+) │ │ │ │ │ │ │ └─o Nematomorpha │ │ │ ├─o Nectonematidae │ │ │ └─o Chordioida │ │ │ ├─o Gordiidae │ │ │ └─o Chordodea │ │ │ ├─o Chordodidae │ │ │ ├─o Parachordodidae │ │ │ ├─o Chordodiolinidae │ │ │ └─o Paragordiidae │ │ └─o Cephalorhyncha │ │ │ └─o Arthropodomorpha │ ├─o Sprigginida (éteint) │ └─o Panarthropoda │ ├─o │ │ ├─o Archonychophora ou Luolishaniidae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Onychophora (+) │ │ │ │ │ └─o Xenusia (éteint) │ │ ├─o Protonychophora (éteint) │ │ │ ├─o Aisheaiidae (éteint) │ │ │ └─o Xenusiidae (éteint) │ │ └─o Scleronychophora (éteint) │ │ ├─o Hallucigeniidae (éteint) │ │ ├─o Eoconchariidae (éteint) │ │ └─o Cardiodictyidae (éteint) │ │ │ ├─o TARDIGRADA (+) │ │ │ └─o Euarthropoda │ ├─o Cheliceriforma │ │ ├─o Pycnogonida │ │ │ │ │ └─o CHELICERATA (+) │ │ │ └─o Mandibulata │ │ │ ├─o MYRIAPODA (+) │ │ │ └─o PANCRUSTACEA │ ├─o Remipedia │ ├─o Ostracoda │ ├─o Cephalocarida │ │ │ ├─o Maxillopoda (+) │ │ │ ├─o Branchiopoda │ │ │ ├─o Malacostraca (+) │ │ │ └─o Hexapoda │ ├─o │ │ ├─o Protura │ │ │ │ │ └─o Collembola (+) │ │ │ ├─o Campodeoïdes │ ├─o Japygoïdes │ │ │ └─o INSECTA (+) │ ├─? Mesozoa │ └─o Deuterostomia │ ├─o Vetulicolia (éteint) │ ├─o Yunnanozoa (éteint) │ └─o Vetulicolida (éteint) │ ├─o Banffia (éteint) │ └─o │ ├─o Didazoonidae (éteint) │ └─o Vetulicolidae (éteint) └─o ├─o │ ├─o Xenoturbellida │ └─o Echinodermomorpha │ ├─o │ │ ├─o Dinomischida (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Eldoniida (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Rotadiscida (éteint) │ │ └─o Paropsonemida (éteint) │ └─o │ ├─o Cambroclaves (éteint) │ └─o │ ├─o Heterostelea (éteint) │ ├─? Vetulocystidae (éteint) │ └─o │ ├─? Arkarua (éteint) │ ├─o Stylophora (éteint) │ │ ├─o Ceratocystis (éteint) │ │ ├─o Cornuta (éteint) │ │ │ ├─o Amygdalothecidae (éteint) │ │ │ ├─o Hanusiidae (éteint) │ │ │ └─o Cothurnocystidae (éteint) │ │ │ ├─o Cothurnocystinae (éteint) │ │ │ ├─o Phyllocystinae (éteint) │ │ │ ├─o Scotiaecystinae (éteint) │ │ │ └─o Chauvelicystinae (éteint) │ │ ├─o Lagynocystidae (éteint) │ │ ├─o Peltocystidae (éteint) │ │ └─o Mitrata (éteint) │ │ ├─o Lobocarpus (éteint) │ │ └─o Mitrocystidae (éteint) │ │ ├─o Mitrocystides (éteint) │ │ ├─o Eomitrocystella (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Mitrocystella (éteint) │ │ └─o Anomalocystidae (éteint) │ └─o │ ├─o Soluta ou Homoiostelea (éteint) │ └─o │ ├─o Cincta (éteint) │ └─o │ ├─o Ctenocystoidea (éteint) │ └─o │ ├─o Helicoplacoidea (éteint) │ │ │ └─o ECHINODERMATA (+) │ └─o Pharyngotrema │ ├─o Hemichordata (+) │ └─o Chordata │ ├─o UROCHORDATA ou Tunicata (+) │ └─o Myomerozoa │ ├─o Cephalochordata │ ├─? Metaspriggina (éteint) │ ├─o Cathaymyrus (éteint) │ ├─o Pikaia (éteint) │ └─o Acrania │ ├─? Paleobranchiostoma (éteint) │ └─o Amphioxiformes │ ├─o Branchiostomidae │ └─o Epigonichthyidae ou Asymmetrontidae │ ├─o Haikouella (éteint) └─o Craniata │ ├─o Hyperotreti │ ├─o Gilpichthys (éteint) │ └─o │ ├─o Myxinikela (éteint) │ └─o Myxiniformes │ ├─o Eptatretus │ ├─o Paramyxine │ └─o Myxinidae │ └─o Vertebrata ├─? Myllokunmingiida (éteint) │ ├─o Hyperoartia (+) └─o ├─o Conodonta (éteint) (+) └─o ├─o Pteraspidomorphi (éteint) (+) │ └─o Thelodontomorphi ├─o │ ├─o │ │ ├─o Nikoliviidae (éteint) │ │ └─o Furcacaudiformes (éteint) │ │ ├─o Pezopallichthyidae (éteint) │ │ └─o Furcacaudiidae (éteint) │ └─o Thelodontida (éteint) │ ├─o Thelodontidae (éteint) │ └─o │ ├─o │ │ ├─o Archipelepididae (éteint) │ │ └─o Turiniidae (éteint) │ └─o │ ├─o Apalolepididae (éteint) │ └─o Lanarkiidae (éteint) └─o ├─o Katoporida (éteint) │ ├─o Loganellidae (éteint) │ ├─o Katoporodontidae (éteint) │ └─o Katoporidae (éteint) └─o Cephalaspidomorphi ├─o Galeaspida (éteint) │ ├─o Hanyangaspidae (éteint) │ └─o │ ├─o Xiushuiaspis (éteint) │ ├─o Dayongaspidae (éteint) │ ├─? Duyunolepidae (éteint) │ ├─? Lungmenshanaspidae (éteint) │ ├─? Tridensaspidae (éteint) │ ├─? Nanpanaspidae (éteint) │ └─o │ ├─o Eugaleaspidiformes (éteint) │ │ ├─o Galeaspidae (éteint) │ │ └─o Eugaleaspidae (éteint) │ └─o Polybranchiaspidida (éteint) │ ├─o Polybranchiaspidiformes (éteint) │ └─o Huananaspidiformes (éteint) └─o ├─o Pituriaspida (éteint) ├─o Osteostraci (éteint) │ ├─o Ateleaspis (éteint) │ ├─o Aceraspis (éteint) │ ├─o Tuvaspis (éteint) │ └─o │ ├─o Hirella (éteint) │ └─o │ ├─o Hemicyclaspis (éteint) │ ├─? Tremataspidae (éteint) │ ├─? Dartmuthiidae (éteint) │ ├─? Sclerodontidae (éteint) │ ├─? Tannuaspidida (éteint) │ └─o Cornuta (éteint) │ ├─? Cephalaspidida (éteint) │ └─o │ ├─o Zenaspidida (éteint) │ └─o │ ├─o Benneviaspidida (éteint) │ └─o │ ├─o Thyestiida (éteint) │ └─o Kiaeraspidida (éteint) └─o ├─o Loganiidae (éteint) │ └─o GNATHOSTOMATA (+) |
[modifier] Débat scientifique relatif à la phylogénie des Metazoa
[modifier] En savoir plus
[modifier] Sources bibliographiques de référence
[modifier] Autres sources bibliographiques
[modifier] Sources internet
[modifier] Liens internes
- Metazoa -- Métazoaire
- Eukaryota (classification phylogénétique)
- Arbre phylogénétique (introduction)
- Photo-guide taxinomique du monde animal
- Répertoire général des ressources en zoologie
|
|


