Arbre phylogénétique (Amniota)
Un article de Wikivisual, l'encyclopédie libre.
Cet arbre phylogénétique se rattache à l’arbre phylogénétique des Vertébrés à mâchoires, ou Gnathostomes, lui-même branche de l’arbre phylogénétique du vivant.
C’est à l’article Arbre phylogénétique, qui le présente, qu’on trouvera précautions et remarques concernant l’élaboration et l’usage de cet arbre.
─o Amniota ├─o Synapsida │ ├─o Caseasauria (éteint) │ │ ├─o Eothyrididae (éteint) │ │ └─o Caseidae (éteint) │ └─o Eupelycosauria │ ├─o Varanopseidae (éteint) │ │ ├─o Archaeovenator (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Pyozia (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Mycterosaurinae (éteint) │ │ └─o Varanodontinae (éteint) │ └─o │ ├─o Ophiacodontidae (éteint) │ └─o │ ├─o Edaphosauridae (éteint) │ └─o Sphenacodontia │ ├─o Haptodus (éteint) │ └─o │ ├─o Palaeohatteria (éteint) │ └─o │ ├─o Pantelosaurus (éteint) │ └─o │ ├─o Cutleria (éteint) │ └─o Sphenacodontoidea │ ├─o Sphenacodontidae (éteint) │ │ ├─o Ctenorachis (éteint) │ │ └─o Sphenacodontinae (éteint) │ └─o Therapsida │ ├─o Biarmosuchia (éteint) │ │ ├─? Niaftasuchidae (éteint) │ │ ├─? Phthinosuchidae (éteint) │ │ ├─o Biarmosuchidae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Hipposauridae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Lycaenodon (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Ictidorhinus (éteint) │ │ └─o Burnetiamorpha (éteint) │ │ ├─o Lemurosaurus (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Lobalopex (éteint) │ │ └─o Burnetiidae (éteint) │ └─o │ ├─? Eotitanosuchidae (éteint) │ └─o Eutherapsida │ ├─o Dinocephalia (éteint) │ │ ├─? Estemmenosuchidae (éteint) │ │ ├─o Tapinocephalia (éteint) │ │ │ ├─o Styracocephalidae (éteint) │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Titanosuchidae (éteint) │ │ │ └─o Tapinocephalidae (éteint) │ │ │ ├─o Tapinocanininae (éteint) │ │ │ └─o Tapinocephalinae (éteint) │ │ └─o Anteosauria (éteint) │ │ ├─? Stenocybidae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Brithopodidae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Deuterosauridae (éteint) │ │ └─o Anteosauridae (éteint) │ │ ├─o Syodontinae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Titanophoneus (éteint) │ │ └─o Anteosaurinae (éteint) │ └─o Neotherapsida │ ├─o Gorgonopsidae (éteint) │ └─o │ ├─o Anomodontia (éteint) │ │ ├─o Anomocephalus (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Patranomodon (éteint) │ │ └─o Dicynodontia lato sensu (éteint) │ │ ├─o Venyukoviidae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Dromasauria ou Galeopidae (éteint) │ │ └─o Dicynodontia stricto sensu (éteint) │ │ ├─o Eodicynodontidae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Colobodectes (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Endothiodontidae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Diictodontia (éteint) │ │ │ ├─o Robertoidea (éteint) │ │ │ │ ├─o Robertiidae (éteint) │ │ │ │ └─o Diictodontidae (éteint) │ │ │ └─o Emydopoidea (éteint) │ │ │ ├─o Emydopidae (éteint) │ │ │ └─o Cistecephalidae (éteint) │ │ ├─o Kingoriidae (éteint) │ │ └─o Pristerodontia (éteint) │ │ ├─o Pristerodontidae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Oudenodontidae (éteint) │ │ │ ├─o Tropidostominae (éteint) │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Oudenodontinae (éteint) │ │ │ └─o Pelorocyclopinae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Propelanomodon (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Aulacocephalodontidae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Odontocyclops (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Lystrosauridae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Dicynodontidae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Dinanomodon (éteint) │ │ └─o Kannemeyeriiformes (éteint) │ │ ├─? Shanisiodontidae (éteint) │ │ ├─? Stahleckeriidae (éteint) │ │ └─o Kannemeyeriidae (éteint) │ └─o Theriodontia │ ├─o Therocephalia (éteint) │ │ ├─? Nanictodopsidae (éteint) │ │ ├─? Crapartinellidae (éteint) │ │ ├─? Simorhinellidae (éteint) │ │ ├─? Lycidopsidae (éteint) │ │ ├─? Ericolacertidae (éteint) │ │ ├─? Hofmeyriidae (éteint) │ │ ├─? Scaloposauridae (éteint) │ │ ├─o Pristerosauria ou Scylacosauridae (éteint) │ │ └─o Eutherocephalia (éteint) │ │ ├─o Moschorhinidae (éteint) │ │ │ ├─o Akidnognathus (éteint) │ │ │ ├─o Promoschorhynchus (éteint) │ │ │ ├─o Annatherapsinae (éteint) │ │ │ ├─o Euchambersiinae (éteint) │ │ │ └─o Moschorhininae (éteint) │ │ ├─o Whaitsiidae (éteint) │ │ │ ├─o Moschowhaitsiinae (éteint) │ │ │ └─o Whaitsiinae (éteint) │ │ └─o Bauroidea (éteint) │ │ ├─o Ictidosuchopsidae (éteint) │ │ └─o Bauridae (éteint) │ │ ├─o Nothogomphodontinae (éteint) │ │ └─o Baurinae (éteint) │ └─o Cynodontia │ ├─o Dviniidae (éteint) │ └─o │ ├─o Procynosuchidae (éteint) │ ├─? Madysauridae (éteint) │ └─o Epicynodontia │ ├─o Galesauridae (éteint) │ └─o │ ├─o Thrinaxodontidae (éteint) │ └─o Eucynodontia │ ├─o Cynognathia (éteint) │ │ ├─o Cynognathidae (éteint) │ │ └─o Tritylodontoidea ou Gomphodontia (éteint) │ │ ├─o Diademodontidae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─? Trirachodontidae (éteint) │ │ ├─o Traversodontidae (éteint) │ │ └─o Tritylodontidae (éteint) │ └─o Probainognathia │ ├─o Lumkuia (éteint) │ └─o Chiniquodontoidea │ ├─o │ │ ├─? Dromatheriidae (éteint) │ │ ├─? Therioherpetidae (éteint) │ │ └─o Chiniquodontidae (éteint) │ └─o │ ├─o Probainognathidae (éteint) │ └─o │ ├─? Riograndidae (éteint) │ ├─o Tritheledontidae (éteint) │ └─o Mammaliaformes │ ├─o Adelobasilus (éteint) │ └─o │ ├─o Siconodontidae (éteint) │ └─o │ ├─? Tricuspes (éteint) │ ├─? Repenomamidae (éteint) │ └─o │ ├─o Morganucodonta (éteint) │ │ ├─o Morganucodontidae (éteint) │ │ └─o Megazostrodontidae (éteint) │ └─o │ ├─o Docodontidae (éteint) │ └─o │ ├─o Hadrocodium (éteint) │ └─o │ ├─o Kuehneotheria (éteint) │ │ ├─o Woustersiidae (éteint) │ │ └─o Kuehneotheriidae (éteint) │ └─o Mammalia │ ├─o Yinotheria │ │ ├─o Shuotheriidae (éteint) │ │ └─o Australophenida │ │ ├─o Asfaltomylos (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Ambondro (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Ausktribosphenidae (éteint) │ │ └─o Monotremata │ │ ├─? Kollikodontidae (éteint) │ │ ├─o Platypoda ou Ornithorhynchidae │ │ └─o Tachyglossidae │ └─o │ ├─o Fruitafossor (éteint) │ └─o Theriiformes │ ├─o Allotheria (éteint) │ │ ├─? Haramiyida (éteint) │ │ │ ├─o Theroteinidae (éteint) │ │ │ └─o Haramiyoidea (éteint) │ │ │ ├─o Haramiyaviidae (éteint) │ │ │ ├─o Eleutherodontidae (éteint) │ │ │ └─o Haramiyidae (éteint) │ │ ├─? Gondwanatheria (éteint) │ │ │ ├─o Ferugliotheriidae (éteint) │ │ │ └─o Sudamericanidae (éteint) │ │ └─o Multituberculata (éteint) │ │ ├─o │ │ │ ├─o Arginbaataridae (éteint) │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Glirodon (éteint) │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Zofiabaataridae (éteint) │ │ │ └─o Allodontidae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Paulchoffatioidea (éteint) │ │ │ ├─? Hahnodontidae (éteint) │ │ │ ├─o Pinheirodontidae (éteint) │ │ │ └─o Paulchoffatiidae (éteint) │ │ │ ├─o Kuehneodontinae (éteint) │ │ │ └─o Paulchoffatiinae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Plagiaulacidae (éteint) │ │ ├─? Hahnotheriidae (éteint) │ │ ├─o │ │ │ ├─? Kermackodontidae (éteint) │ │ │ └─o Albionbaataridae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Eobaataridae (éteint) │ │ └─o Cimolodonta (éteint) │ │ ├─o Paracimexomys (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Cimexomys (éteint) │ │ ├─o Boffiidae (éteint) │ │ ├─o Cimolomyidae (éteint) │ │ ├─o Ptilodontoidea (éteint) │ │ │ ├─o Cimolodontidae (éteint) │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Neoliotomus (éteint) │ │ │ └─o Ptilodontidae (éteint) │ │ │ ├─o Neoplagiaulacinae (éteint) │ │ │ └─o Ptilodontinae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Kogaionidae (éteint) │ │ ├─o Eucosmodontidae (éteint) │ │ ├─o Microcosmodontidae (éteint) │ │ ├─o Taeniolabididae (éteint) │ │ └─o Djadochtatheroidea (éteint) │ │ ├─? Chulsanbaataridae (éteint) │ │ ├─o Sloanbaataridae (éteint) │ │ └─o Djadochtatheriidae (éteint) │ └─o Holotheria │ ├─? Chronoperates (éteint) │ └─o Trechnotheria │ ├─o Amphiodontidae (éteint) │ └─o │ ├─? Austrotriconodontidae (éteint) │ ├─o Gobiconodontidae (éteint) │ └─o │ ├─o Amphilestidae (éteint) │ └─o │ ├─o Spalacotheroidea (éteint) │ │ ├─o Tinodontidae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Barbereniidae (éteint) │ │ └─o Spalacotheriidae (éteint) │ │ ├─o Spalacotheriinae (éteint) │ │ └─o Spalacolestinae (éteint) │ └─o Symmetrodonta │ ├─? Tribactonodon (éteint) │ └─o │ ├─? Triconodontidae (éteint) │ │ ├─o Triconodontinae (éteint) │ │ └─o Alticonodontinae (éteint) │ └─o │ ├─o Zhangheotherium (éteint) │ └─o Cladotheria │ ├─o Zatheria │ │ ├─? Arguitheriidae (éteint) │ │ ├─? Arguimuridae (éteint) │ │ ├─? Nanolestes (éteint) │ │ ├─o Vincelestidae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o │ │ │ ├─o Amphitheriidae (éteint) │ │ │ └─o Peramuridae (éteint) │ │ └─o Boreosphenida │ │ ├─? Necrolestidae (éteint) │ │ ├─o Aegialodontidae (éteint) │ │ │ │ │ └─o Theria ... │ │ branche développée en suivant CE LIEN │ │ │ └─o Dryolestida (éteint) │ ├─? Casamiqueliidae (éteint) │ ├─o Donodontidae (éteint) │ └─o │ ├─o │ │ ├─o Peligotheriidae (éteint) │ │ └─o Mesungulatidae (éteint) │ └─o │ ├─? Reigitheriidae (éteint) │ └─o │ ├─o Brandoniidae (éteint) │ └─o │ ├─o Paurodontidae (éteint) │ └─o Dryolestidae (éteint) └─o Sauropsida ├─? Batropetidae (éteint) ├─o Anapsida │ ├─o Mesosauridae (éteint) │ └─o Parareptilia │ ├─o Millerettidae (éteint) │ └─o │ ├─o Bolosauridae (éteint) │ └─o │ ├─o Eunothosaurus (éteint) │ └─o │ ├─o Lanthanosuchoidea (éteint) │ │ ├─o Acleistorhinidae (éteint) │ │ └─o Lanthanosuchidae (éteint) │ └─o Procolophonomorpha │ ├─o Nyctiphruretia (éteint) │ │ ├─o Nycteroleteridae (éteint) │ │ └─o Nyctiphruretidae (éteint) │ └─o Procolophonia │ ├─o Procolophonoidea (éteint) │ │ ├─o Owenettidae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Coletta (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Sauropareion (éteint) │ │ └─o Procolophonidae (éteint) │ │ ├─o Eumetabolodon (éteint) │ │ ├─o Gomphiosauridion (éteint) │ │ ├─o Myognathus (éteint) │ │ ├─? Spondylolestinae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Contritosaurus (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Tichvinskia (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Leptopleuroninae (éteint) │ │ └─o Procolophoninae (éteint) │ └─o Pareiasauroidea │ ├─o Sclerosauridae (éteint) │ └─o Pareiasauria │ ├─o Bradysaurus (éteint) │ └─o Velosauria │ ├─o Nochelesaurus (éteint) │ └─o │ ├─o Embrithosaurus (éteint) │ └─o │ ├─o Bunostegos (éteint) │ └─o │ ├─o Deltavjatia (éteint) │ └─o │ ├─o Pareiasauridae (éteint) │ └─o Pumiliopareiasauria │ ├─o Provelosaurus (éteint) │ └─o │ ├─o Anthodon (éteint) │ └─o │ ├─o Pumilopareia (éteint) │ └─o Chelonia │ ├─o Australochelyidae (éteint) │ └─o Rhaptochelydia ou Testudines │ ├─o Proganochelyidae (éteint) │ └─o Casichelydia │ ├─? Chelycarapookidae (éteint) │ ├─o Pleurodira │ │ ├─o Proterochersidae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Platychelyidae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Caribemys (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Notoemys (éteint) │ │ └─o Eupleurodira │ │ ├─o Chelidae │ │ └─o Pelomedusoides │ │ ├─o Araripemydidae (éteint) │ │ └─o Pelomedusoidea │ │ ├─o Pelomedusidae │ │ └─o Podocnemidoidea │ │ ├─o Bothremydidae (éteint) │ │ └─o Podocnemidae │ └─o Cryptodira │ ├─o Kayentachelyidae (éteint) │ ├─o Indochelyidae (éteint) │ └─o Selmacryptodira │ ├─o Paracryptodira (éteint) │ │ ├─? Kallokibotiidae (éteint) │ │ ├─? Mongolochelyidae (éteint) │ │ ├─o Pleurosternidae (éteint) │ │ └─o Baenoidea (éteint) │ │ ├─o Neurankylidae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Macrobaenidae (éteint) │ │ └─o Baenidae (éteint) │ └─o Eucryptodira │ ├─o │ │ ├─o Eurysternidae (éteint) │ │ └─o Plesiochelyidae (éteint) │ └─o │ ├─o Xinjiangchelyidae (éteint) │ └─o Centrocryptodira │ ├─o Meiolaniidae (éteint) │ └─o │ ├─? Sinemydidae (éteint) │ └─o │ ├─o Judithemys (éteint) │ └─o Polycryptodira │ ├─o Chelydridae │ │ ├─o Staurotypinae │ │ └─o Chelydrinae │ └─o Procoelocryptodira │ ├─o Chelonioidea │ │ ├─o Chelonioinea │ │ │ ├─o Toxochelyidae (éteint) │ │ │ └─o Cheloniidae │ │ └─o Dermochelyoidea │ │ ├─o Thalassemyidae (éteint) │ │ └─o Dermochelyoinea │ │ ├─o Dermochelyidae │ │ └─o │ │ ├─o Santanachelys (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Notochelone (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Desmatochelyidae (éteint) │ │ └─o Protostegidae (éteint) │ │ ├─o Chelospharginae (éteint) │ │ └─o Protosteginae (éteint) │ │ ├─o Calcarichthyini (éteint) │ │ └─o Protostegini (éteint) │ │ ├─o Microstegina (éteint) │ │ └─o Protostegina (éteint) │ └─o Chelomacryptodira │ ├─o Testudinoidea │ │ ├─? Haichemydidae (éteint) │ │ ├─? Sinochelyidae (éteint) │ │ ├─? Lindholmemydidae (éteint) │ │ ├─o Emydidae │ │ │ ├─o Platysterninae │ │ │ ├─o Batagurinae │ │ │ └─o Emydinae │ │ └─o Testudinidae │ │ ├─o Manouria │ │ └─o │ │ ├─o Stylemys (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Xerobatinae │ │ └─o Testudininae │ └─o Trionychoidea │ ├─o Adocidae (éteint) │ └─o │ ├─o Emarginachelys (éteint) │ └─o │ ├─o Dermatemydidae │ └─o │ ├─o Kinosternidae │ │ ├─o Aspideretes (éteint) │ │ └─o Kinosterninae │ └─o │ ├─o Sandownia (éteint) │ └─o │ ├─o Carettochelyidae │ │ ├─? Sinaspideretidae (éteint) │ │ ├─o Anosteirinae (éteint) │ │ └─o Carettochelyinae │ └─o Trionychidae │ ├─? Ulutrionychini (éteint) │ ├─? Paraplastomeni (éteint) │ ├─? Plastomeninae (éteint) │ ├─o Trionychinae │ └─o Cyclanorbinae └─o Eureptilia ├─o Captorhinidae (éteint) └─o Romeriida ├─o Protorothyrididae (éteint) └─o Diapsida ├─o Araeoscelida (éteint) │ ├─o Petrolacosauridae (éteint) │ └─o Araeoscelidae (éteint) ├─? Omphalosauridae (éteint) └─o ├─o Avicephala (éteint) │ ├─o Coelurosauravidae (éteint) │ └─o Simiosauria (éteint) │ ├─o Hypuronector (éteint) │ └─o Drepanosauridae (éteint) └─o Neodiapsida ├─o Apsisaurus (éteint) └─o Eosuchia ├─? Heleosaurus (éteint) ├─? Heleosuchus (éteint) ├─o Younginiformes (éteint) │ ├─o Galesphyridae (éteint) │ ├─o Younginidae (éteint) │ └─o Tangasauridae (éteint) └─o ├─? Claudiosauridae (éteint) ├─o Ichthyosauromorpha (éteint) │ ├─o Hupehsuchidae (éteint) │ └─o Ichthyopterygia (éteint) │ ├─o Utatsusaurus (éteint) │ ├─o Parvinatator (éteint) │ └─o Eoichthyosauria (éteint) │ ├─o Grippidae (éteint) │ └─o Ichthyosauria (éteint) │ ├─o Cymbospondylus (éteint) │ └─o │ ├─o Mixosauridae (éteint) │ └─o Merriamosauria (éteint) │ ├─o Shastasauridae (éteint) │ │ ├─o Besanosaurinae (éteint) │ │ └─o Shastasaurinae (éteint) │ └─o Euichthyosauria (éteint) │ ├─o Teretocnemidae (éteint) │ └─o │ ├─o Californosaurus (éteint) │ └─o Parvipelvia (éteint) │ ├─o Macgovania (éteint) │ └─o │ ├─o Hudsonelpidia (éteint) │ └─o │ ├─o Suevoleviathan (éteint) │ └─o │ ├─o Temnodontosaurus (éteint) │ ├─o Eurhinosauridae (éteint) │ └─o Thunnosauria (éteint) │ ├─o Stenopterygidae (éteint) │ └─o │ ├─o Ichthyosauridae (éteint) │ └─o Ophthalmosauridae (éteint) └─o Sauria ├─? Thalattosauriformes (éteint) │ ├─o Askeptosauroidea (éteint) │ │ ├─o Endennasauridae (éteint) │ │ └─o Askeptosauridae (éteint) │ └─o Thalattosauroidea (éteint) │ ├─o Claraziidae (éteint) │ └─o Thalattosauridae (éteint) ├─o Lepidosauromorpha │ ├─o Acerosodontosauridae (éteint) │ ├─o Sauropterygia (éteint) │ │ ├─o Placodontia (éteint) │ │ │ ├─? Helveticosauridae (éteint) │ │ │ └─o Placodontoidea (éteint) │ │ │ ├─o Paraplacodontidae (éteint) │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Placodontidae (éteint) │ │ │ └─o Cyamodontoidea (éteint) │ │ │ ├─o │ │ │ │ ├─o Henodontidae (éteint) │ │ │ │ └─o Cyamodontidae (éteint) │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Protenodontosaurus (éteint) │ │ │ └─o Placochelyidae (éteint) │ │ └─o Eusauropterygia (éteint) │ │ ├─o Nothosauroidea (éteint) │ │ │ ├─o Pachypleurosauridae (éteint) │ │ │ └─o Nothosauria (éteint) │ │ │ ├─o Simosauridae (éteint) │ │ │ └─o Nothosauridae (éteint) │ │ └─o Pistosauroidea (éteint) │ │ ├─o Corosaurus (éteint) │ │ └─o Pistosauria (éteint) │ │ ├─o Cymatosauridae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Pistosauridae (éteint) │ │ └─o Plesiosauria (éteint) │ │ ├─o Pliosauroidea (éteint) │ │ │ ├─o Thalassiodragon (éteint) │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Attenborosaurus (éteint) │ │ │ ├─o Eurycleidus (éteint) │ │ │ ├─o Rhomaleosauridae (éteint) │ │ │ └─o Pliosauridae (éteint) │ │ └─o Plesiosauroidea (éteint) │ │ ├─o Plesiosauridae (éteint) │ │ └─o Euplesiosauria (éteint) │ │ ├─o Elasmosauridae (éteint) │ │ └─o Cryptocleidoidea (éteint) │ │ ├─o Cryptocleididae (éteint) │ │ └─o Tricleidia (éteint) │ │ ├─o Tricleidus (éteint) │ │ ├─o Cimoliasauridae (éteint) │ │ └─o Polycotylidae (éteint) │ └─o Lepidosauriformes │ ├─o Saurosternon (éteint) │ ├─o Paliguana (éteint) │ └─o │ ├─o Eolacertilia (éteint) │ │ ├─o Kuehneosauridae (éteint) │ │ └─o Fulengidae (éteint) │ └─o Lepidosauria │ ├─o Rhynchocephalia │ │ ├─o Gephyrosaurus (éteint) │ │ └─o Sphenodontia │ │ ├─o Diphydontosaurus (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Planocephalosaurus (éteint) │ │ ├─o Pleurosauridae (éteint) │ │ └─o Sphenodontidae │ │ ├─o Rebbanasaurus (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Clevosaurinae (éteint) │ │ └─o Sphenodontinae │ └─o Squamata │ ├─o Bavarisauridae (éteint) │ └─o │ ├─o Scandensia (éteint) │ ├─o Eichstaettisauridae (éteint) │ └─o │ ├─o Ardeosauridae (éteint) │ └─o Neosquamata │ ├─o Iguania │ │ ├─? Arretosauridae (éteint) │ │ ├─? Euposauridae (éteint) │ │ ├─o Corytophanidae │ │ ├─o Iguanidae │ │ ├─o Phrynosomatidae │ │ ├─o Polychroidae │ │ ├─o Tropiduridae │ │ │ ├─o Leiocephalinae │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Liolaeminae │ │ │ └─o Tropidurinae │ │ │ ├─o Stenocercus │ │ │ └─o Tropidurini │ │ ├─o Crotaphytidae │ │ ├─o Opluridae │ │ └─o Acrodonta │ │ ├─o │ │ │ ├─o Priscagamidae (éteint) │ │ │ │ ├─o Priscagaminae (éteint) │ │ │ │ └─o Flaviagaminae (éteint) │ │ │ └─o Hoplocercidae │ │ │ ├─o Pleuradontagaminae (éteint) │ │ │ └─o Hoplocercinae │ │ └─o │ │ ├─o Isodontosauridae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Chamaeleonidae │ │ └─o Agamidae │ │ ├─o Leiolepinae │ │ └─o Agaminae │ └─o Scleroglossa │ ├─o │ │ ├─? Carusiidae (éteint) │ │ ├─o Nyctisauria │ │ │ ├─o Xantusiidae │ │ │ │ ├─o Cricosaurinae │ │ │ │ └─o Xantusiinae │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Annulata │ │ │ │ ├─o Didamidae │ │ │ │ └─o Amphisbaenia │ │ │ │ ├─o Oligodontosauridae (éteint) │ │ │ │ ├─o Hyporhinidae (éteint) │ │ │ │ ├─o Bipedidae │ │ │ │ ├─o Trogonophididae │ │ │ │ └─o │ │ │ │ ├─o Amphisbaenidae │ │ │ │ └─o Rhineuridae │ │ │ └─o Gekkota │ │ │ ├─o Eublepharidae │ │ │ │ ├─o Aeluroscalabotinae │ │ │ │ └─o Eublepharinae │ │ │ └─o Gekkonoidea │ │ │ ├─o Pygopodidae │ │ │ │ ├─o Pygopodinae │ │ │ │ └─o Diplodactylinae │ │ │ │ ├─o Diplodactylini │ │ │ │ └─o Carphodactylini │ │ │ └─o Gekkonidae │ │ │ ├─o Heteropholis │ │ │ ├─o Teratoscincinae │ │ │ └─o Gekkoninae │ │ │ ├─o Gekkonini │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Sphaerodactylini │ │ │ └─o Ptyodactylini │ │ └─o │ │ ├─? Paramacellodidae (éteint) │ │ ├─o Lacertoidea │ │ │ ├─o Lacertidae │ │ │ │ ├─o Gallotiinae │ │ │ │ └─o Lacertinae │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Meyasaurus (éteint) │ │ │ └─o Teiioidea │ │ │ ├─o Mongolochamopidae (éteint) │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Adamisauridae (éteint) │ │ │ ├─o Gymnophthalmidae │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Chamopsiinae (éteint) │ │ │ └─o │ │ │ ├─? Gilmoreteiidae (éteint) │ │ │ ├─o Polyglyphanodontinae (éteint) │ │ │ └─o Teiidae │ │ │ ├─o Tupinambinae │ │ │ └─o Teiinae │ │ │ ├─o Cnemidophorini │ │ │ └─o Teiini │ │ └─o Diploglossa │ │ ├─? Slavoiidae (éteint) │ │ ├─o Scincidae │ │ ├─o Cordyloidea │ │ │ ├─o Cordylidae │ │ │ │ ├─o Chamaesaurinae │ │ │ │ └─o Cordylinae │ │ │ │ ├─o Cordylini │ │ │ │ └─o Pseudocordylini │ │ │ └─o Gerrhosauridae │ │ │ ├─o Zonosaurinae │ │ │ └─o Gerrhosaurinae │ │ │ ├─o Angolosaurini │ │ │ └─o Gerrhosaurini │ │ └─o Anguimorpha │ │ ├─? Paravaranidae (éteint) │ │ ├─o Anguioidea │ │ │ ├─o Dorsetisauridae (éteint) │ │ │ ├─? Hodzhakuliidae (éteint) │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Oxia (éteint) │ │ │ ├─o Xenosaurinae │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Shinisaurinae │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Anniellidae │ │ │ └─o Anguidae │ │ │ ├─o │ │ │ │ ├─o Anguinae │ │ │ │ └─o │ │ │ │ ├─o Gerrhonotinae │ │ │ │ └─o Diploglossinae │ │ │ └─o Glyptosaurinae (éteint) │ │ │ ├─o Odaxosaurini (éteint) │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Proxestops (éteint) │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Xestops (éteint) │ │ │ ├─o Melanosaurini (éteint) │ │ │ └─o Glyptosaurini (éteint) │ │ └─o Platynota │ │ ├─? Parviraptor (éteint) │ │ └─o Thecoglossa │ │ ├─o Varanoidea │ │ │ ├─o Necrosauridae (éteint) │ │ │ └─o Varanidae │ │ │ ├─o Telmasaurus (éteint) │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Saniwa (éteint) │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Lanthanotinae │ │ │ └─o Varaninae │ │ └─o │ │ ├─? Palaeosaniwa (éteint) │ │ └─o Monstersauria │ │ ├─o Gobidermatidae (éteint) │ │ └─o Helodermatoidea │ │ ├─o Paraderma (éteint) │ │ ├─o Primaderma (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Estesia (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Eurheloderma (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Lowesaurus (éteint) │ │ └─o Helodermatidae │ └─o Pythonomorpha │ ├─o Mosasauroidea (éteint) │ │ ├─o Aigialosauridae (éteint) │ │ └─o Mosasauridae (éteint) │ │ ├─o Halisaurinae (éteint) │ │ └─o Natantia (éteint) │ │ ├─o Russelosaurinae (éteint) │ │ │ ├─? Russellosaurus (éteint) │ │ │ ├─o Tylosaurini (éteint) │ │ │ └─o Plioplatecarpini (éteint) │ │ └─o Mosasaurinae (éteint) │ │ ├─? Leiodontini (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Clidastes (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Globidensini (éteint) │ │ └─o Plotosaurini (éteint) │ └─o │ ├─o Aphanizocnemus (éteint) │ ├─o Dolichosauridae (éteint) │ └─o │ ├─o Pontosaurus (éteint) │ └─o │ ├─o Adriosaurus (éteint) │ └─o Ophidia │ ├─o Pachyophiidae (éteint) │ └─o Serpentes │ ├─? Coniophis (éteint) │ ├─? Palaeophidae (éteint) │ │ ├─o Archaeophinae (éteint) │ │ └─o Palaeophinae (éteint) │ └─o │ ├─o Scolecophidia │ │ ├─o Leptotyphlopidae │ │ └─o │ │ ├─o Typhlopidae │ │ └─o Anomalepididae │ └─o │ ├─o Dinilysiidae (éteint) │ └─o Alethinophidia │ ├─o Lapparentophidae (éteint) │ └─o │ ├─o Simoliophidae (éteint) │ ├─o Aniloidea │ │ ├─o │